Elektra.doc

(24 KB) Pobierz
Elektra, Eurypides

Elektra, Eurypides, tłum. J. Kasprowicz bądź J. Łanowski

 

Narodziny tragedii greckiej nastąpiły ok. VI w. p.n.e., jej rozwój szczytowy to V w. p.n.e.

Tragedia to jeden z podstawowych gatunków dramatu, w którym ośrodkiem akcji jest nieprzezwyciężalny konflikt miedzy wybitną jednostką a siłami wyższymi, takimi jak historia czy los (tzw. konflikt tragiczny). To najczęściej zderzenie się dwóch przeciwstawnych, lecz równoważnych racji. W takiej sytuacji bohater z góry skazany jest na porażkę.

Tragedia grecka tworzona była zgodnie ze ścisłymi regułami:

1)     zasada jedności czasu 2) zasada jedności akcji 3) zasada jedności miejsca 4) zasada decorum

 

U Eurypidesa można dostrzec ślady buntu przeciwko wizji Sofoklesa (Sofokles również napisał Elektrę...). U Eurypidesa główny nacisk położony jest na dokładną analizę psychologiczną bohatera, co dokonuje się kosztem ograniczenia roli chóru. Co sprawia, że sztuki te nabierają piętna pesymizmu. Eurypides nie wierzył, że źródłem cierpienia bohaterów jest ich wina, którą zawsze uda się znaleźć, jak to było u Sofoklesa. Dostrzegł on raczej  naturze człowieka pewien pierwiastek, który zawsze doprowadzał do jego zagłady. Sztuka dramatopisarska Eurypidesa odchodziła od religijnych źródeł, literatura zaczęła ewoluować w stronę świeckich fabuł.

 

Osoby dramatu:

Wieśniak Mykeński, mąż Elektry

Elektra, córka Agamemnona i Klitajmestry

Orestes, syn Agamemnona i Klitajmestry

Chór Dziewic Mykeńskich

Starzec

Goniec

Klitajmestra

Dioskurowie: Kastor i Polideukes

 

Rzecz dzieje się u granic ziemi argejskiej, w górach, przed chatą męża Elektry. Akcja rozpoczyna się wschodem słońca

 

Dramat rozpoczyna się monologiem Wieśniaka, który opowiada historię Agamemnona: Klitajmestra zdradziła go i rozkazała zabić, co zrobił jej kochanek Ajgistos, brat stryjeczny Agamemnona. Ajgistos, w obawie, że Elektra urodzi gotowego go pomścić potomka, wydaje ją za wieśniaka, z którym mieszka w chacie. Orestes został wysłany przez ojca do ziemi Foków, z której powraca, by pomścić jego śmierć. Spotyka się z Elektrą, która po latach go nie poznaje. Orestes udaje wędrowca, który przynosi wieści o nim samym. Elektra wyznaje, że gotowa jest zabić swą matkę. Elektra rozmawia ze starcem (mędrzec), który wyjawia jej, że wędrowiec może być jej bratem. Gdy razem udają się na ich spotkanie, Starzec rozpoznaje w wędrowcu Orestesa po bliźnie na skroni. Rodzeństwo obmyśla zbrodnię: Orestes zabija Ajgistosa, a Elektra wymyśla podstęp jak zwabić Klitajmestrę. Orestes zaczyna się wahać, nie chce mieć na sumieniu matkobójstwa. Elektra jednak zawiadamia Klitajmestrę, iż jest chora po urodzeniu syna. Gdy Klitajmestra przybywa, Elektra mówi jej, że wkrótce zginie.

Po śmierci Ajgistosa i Klitajmestry, rodzeństwo zaczyna odczuwać niepokój, dręczą ich wyrzuty sumienia. Ich czyn nie może pozostać bezkarny. Orestesa, jako zabójcę ścigają Erynie, boginie zemsty, a nad całym rodem Pelopidów zaczyna ciążyć Fatum.

 

 

Zgłoś jeśli naruszono regulamin