Haithem Abu-Rub
Beata Zabża
STATUS KOBIETY
W ISLAMIE
Wrocław 2002
Wydawcy:
Muzułmańskie Stowarzyszenie
Kształtowania Kulturalnego w RP
ŚwiatoweZgromadzenie Młodzieży Muzułmańskiej
Redakcja:
Grupa Dawah
Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształtowania Kulturalnego w RP
www.Islam.com.pldawah@Islam.com.pl
Korekta:
Islam Musa Czachorowski
Wioletta El-Wanni
Iwona Abi Issa
Copyright by MSKK w RP
ISBN:
Przedmowa
Wydział Dawah oddaje do rąk czytelników efekt wieloletniej pracy dra Haithama Abu-Ruba i jego żony, Beaty Zabży. W wielu środowiskach omówiony w niej temat wywołuje rozmaite wątpliwości. Stereotyp kobiety w Islamie odbiega bowiem w cywilizacji europejskiej od jej prawdziwego wizerunku. Są opinie, że nie ma ona żadnych praw, że jest traktowana przedmiotowo. Z punktu widzenia nauk Islamu trudno zgodzić się z taką oceną wywołaną najczęściej brakiem odpowiedniej wiedzy. Negatywne spostrzeżenia mogą odnosić się do obrazu kobiety, ale w okresie przedIslamskim. Islam stał się bowiem pierwszym systemem, który uwolnił ją od wszelkich negatywnych stereotypów z przeszłości, oddając jej należytą pozycję w społeczeństwie jako matki, córki, żony, działaczki, altruistki, polityka.
Islam przyznał kobiecie wszystkie - społeczne, ekonomiczne, polityczne - prawa przysługujące mężczyźnie. Jak opisuje historia tradycji Proroka (sira), pierwszą osobą przyjmujacą Islam była kobieta Chadidża, broniąca nowo objawionej religii własnym majątkiem. I pierwszym człowiekiem oddającym życie w obronie wartości i religii stała się także kobieta, Sumajjah. Islam to rewolucja skierowana przeciwko jakiejkolwiek niesprawiedliwości społecznej, uciskowi kobiet, wyzyskowi niewolników.
Mamy nadzieję, że książka ta wyjaśni wiele nieporozumień dotyczących statusu kobiety w Islamie oraz przyczyni się do poprawy wszelkich – niezgodnych dotąd z prawdą – poglądów. Prosimy przy tym, aby czytelnik zwrócił uwagę na bardzo ważną kwestię; Islam podczas formułowania swoich zasad obejmuje społeczeństwo w całościowo. Kiedy przyznaje prawo jakiejś jednostce, czyni to gwarantując jej społeczne bezpieczeństwo. Gdy tworzy prawa społeczeństwa, nie odbywa się to kosztem jednostki.
Wydział Dawah
przy
Muzułmańskim Stowarzyszeniu
Rozdział 1
DLACZEGO STATUS KOBIETY W ISLAMIE?
Aby zrozumieć rzeczywisty status kobiety w Islamie należałoby przedstawić prawdziwy obraz tej religii. Islam w języku arabskim oznacza pokój lub całkowite poddawanie się woli Allaha (Subhanahu ła Ta’ala)1. Jest to sposób istnienia człowieka, droga życia dobrze wytyczona nakazami i zakazami. Jego podstawę stanowi tałhid, który głosi: nie ma Boga prócz Allaha, zaś Muhammad jest Jego oddanym Posłannikiem. Allah to dawca prawa i Władca Wszechświata. Islam nie uznaje podziału na cesarskie i boskie. Wszystko należy do Allaha i każdy musi poddawać się Jego woli. Tylko Allahowi Jedynemu należy się modlitwa, przywiązanie, poddanie, do Niego należy osąd i władza. Tak więc, w społeczeństwie muzułmańskim religia kieruje wszystkimi dziedzinami życia2.
Pierwszym, najważniejszym źródłem prawa islamskiego obowiązującym wszystkich muzułmanów, jest Święty Qur’an. Został on objawiony Prorokowi Muhammadowi Ibn Abd Allah (Salla l-Lahu Alajhi ła Sallam)3 w ciągu 23 lat Jego proroctwa. Każdy werset Qur’anu był spisywany skrupulatnie zaraz po objawieniu, po czym Prorok słuchając zapisanego tekstu, sprawdzał jego dokładność.
Drugim, pod względem ważności, źródłem prawa islamskiego jest Sunna - tradycja Proroka (PZN4) w postaci zbioru hadisów. Słowo hadis (liczba mnoga ahadis) pochodzi w języku arabskim od czasownika haddasa - mówił, opowiadał. Według religijnego znaczenia oznacza zapis słów wypowiedzianych przez Proroka Muhammada (PZN), Jego czynów, spraw dziejących się w Jego obecności lub przedkładanych Mu do opinii i akceptowanych przez Niego.
Spisywanie hadisów nie było chaotyczne ani przypadkowe, lecz opierało się na bardzo ścisłych zasadach pozwalających okreslić czy dany hadis faktycznie pochodzi od Proroka, czy też należy go odrzucić. Istniały szczegółowe metody, według których badacze hadisów, kompilatorzy i filolodzy, dowodzili ich prawdziwości, pochodzenia i formy, a także wiarygodności przekazicieli5. Każdy hadis składa się z dwóch części. Pierwszą stanowi łańcuch wiarygodnych przekazicieli - zwany isnad. Druga, to konkretna wypowiedź, czyn lub opinia Proroka - tekst właściwy, czyli matn6. Każdy matn hadisu jest oceniany według kryterium pewności pochodzenia od Proroka. W związku z tym wyróżniamy hadisy mocne (sahih), które na pewno pochodzą od Proroka (PZN) oraz hadisy słabe (dajif), co do których nie ma stuprocentowej pewności.
Muzułmanie zobowiazani są do przyjęcia nauki Qur’anu i tradycji Proroka (PZN). Żaden człowiek, kimkolwiek jest, nie może ich zmieniać ani poddawać w wątpliwość. Właśnie dlatego trzeba mieć świadomość, że przy omawianiu jakiejkolwiek kwestii dotyczącej Islamu, należy od początku dysponować wiedzą zawartą w wersetach (ajatach) Qur’anu oraz hadisach Proroka.
Kolejne, pod względem ważności, źródło prawa islamskiego stanowi zgodność opinii wszystkich uczonych w danej kwesti, w danej erze (idżma)7. Idżma’a, jako wysiłek twórczy (idżtihad) musi opierać się na Qur’anie i tradycji Proroka.
Następnie, na czwartym miejscu, mamy analogię - kijas8. Odnosi się ona do kwestii niewymienionych w Qur’anie czy hadisach, ale ze względu na podobieństwo – analogię – przyrównać je można do tych, które się tam znajdują. Dla przykładu: Qur’an zakazuje spożywania alkoholu, ponieważ jest środkiem oszałamiający i odurzającym. Analogicznie środkiem o podobnym działaniu, zgubnym dla człowieka, jest narkotyk, dlatego Islam zakazuje jego zażywania.
Różnica zdań uczonych na dana kwestię (fata, liczba mnoga fatałi) przy braku wyraźnej mowy o tym w Qur’anie i tradycji Proroka wywodzi się z indywidualnego zrozumienia treści Qur’anu czy hadisu, lub dopasowania tej opinii do szerokiej wykładni prawa Islamskiego. Ze względu na występowanie odmiennych opinii uczonych, nawet w obrębie szkół prawniczych9, nie wolno narzucać muzułmanom jednej konkretnej opinii. Mogą oni wybrać tę, której dowód jest najbliższy naukom Islamu. Każde zachowanie czy opinia muzułmanina nie uwzględniając zasad wywodzących się z Qur’anu i tradycji Proroka jest obca Islamowi i nie może być mu przypisana. Dlatego niniejsze opracowanie opiera się na zasadach religii Islamskiej oraz prawnych opiniach uczonych.
Islam podniósł pozycję kobiety i dał jej wolność. Był pierwszym systemem, który dostrzegł w niej człowieka równego mężczyźnie, czyniąc ją filarem społeczeństwa. Kobieta wychowuje i kształtuje odpowiednio nowe pokolenia tak, aby nie stały się one ciężarem dla innych. Nie została więc odizolowana od życia zewnętrznego, ale - jak to zostało przedstawione w niniejszej pracy – Islam otworzył przed nią bramy dobra a zamknął niszczące społeczeństwo bramy zła.
Jedną z niezaprzeczalnych zalet Islamu jest to, że jako pierwszy opracował status prawny podnoszący rangę kobiety w społeczeństwie, doceniając jej szlachetne przymioty i traktując na równi z mężczyzną. Podchodził do tego zagadnienia z uznaniem i zrozumieniem dla odwiecznych praw, sprawiedliwie realizując je w praktyce, a nie w sferze iluzji i fikcji.
Podczas licznych wykładów wygłaszanych przez muzułmanów najczęściej poruszaną kwestią była ta - dotycząca kobiet. Powodem jest bez wątpienia mocno zniekształcony obraz Islamu w zakresie praw i obowiązków muzułmanki oraz brak właściwej literatury polskojęzycznej na ten temat. Wiarygodny wizerunek może przedstawić jedynie osoba dobrze znająca ducha Islamu, jego cele i zasady. Nie będąc dobrze zorientowanym w całokształcie Islamu, nie rozumiejąc tej religii w oryginalnym języku, w jakim została przekazana trudno jest odzwierciedlić właściwy jej sens. Islam kieruje wszystkimi dziedzinami życia muzułmanów i aby to zrozumieć, konieczna jest dobra znajomość języka i orientacja w prawie islamskim. Wszystkie aspekty życia ludzkiego są ze sobą związane i wywierają na siebie wpływ.
Poligamia nie stanowi swoiście odrębnego problemu kobiety, ponieważ wiąże się z nią wiele innych aspektów, jak na przykład ochrona społeczeństwa przed cudzołóstwem i jego katastrofalnymi skutkami. Nie oznacza ono przecież niewinnego kontaktu dwóch partnerów, lecz powoduje rozbicie rodzin, zaniechanie małżeństwa czy zwiększenie liczby bezdomnych dzieci. To z kolei wpływa na osłabienie więzi międzyludzkich i wzrost liczby przestępstw; osłabia psychikę całego społeczeństwa.
Niewłaściwe przedstawianie pozycji muzułmanki, jako statusu określonego przez religię wynika z przypisania jej cech kobiety przedislamskiej, albo niewłaściwych zachowań społeczeństw lub jednostek. Aby przedstawić tak szczegółowy obraz kobiety w Islamie trzeba było oprzeć się na obszernej literaturze wielu czołowych starożytnych i współczesnych uczonych, interpretatorów oraz myślicieli Islamskich. Zebranie tak dużej liczby opracowań, których podstawowy człon stanowiła literatura arabskojęzyczna, było głównym problemem w realizacji niniejszej pracy.
Uważamy, że jest to właściwa droga do obiektywizmu, ponieważ korzystanie z oryginalnych żródeł daje wiarygodniejszy obraz. Kolejny kłopot stanowiło spójne i przystępne przedstawienie ogromu informacji tak, aby polski odbiorca mógł bez większego trudu odnaleźć właściwy wizerunek muzułmanki. W tym celu często zrezygnowaliśmy z przytaczania szczegółowych dowodów uczonych wydających opinie prawne (fatałi), prezentując tylko końcowy wniosek.
W pracy zastosowano metodę historyczno-analityczną. Całość zawarto w 13 rozdziałach, rozpoczynając od przedstawienia okrutnego sposobu traktowania kobiety w przedislamskiej Arabii. Rewolucyjny sposób jej wyzwolenia i podwyższenie rangi omówiono w rozdziale trzecim. W rozdziałach czwartym, piątym i szóstym wyjaśniono pozycję kobiety w systemie małżeństwa i prawa rozwodowego. Ubiór muzułmanki i jej sposoby kontaktowania się z otoczeniem przedstawiono w rozdziale siódmym. Kolejny mówi o roli kobiety w wybranych zagadnieniach społecznych. Omówiony został obowiązek kształcenia się kobiet, sposób zachęcenia do edukacji oraz fakt możności podejmowania przez nią pracy zawodowej. Dziewiąty rozdział poświęcony jest udziałowi kobiety w życiu politycznym. Omówienie niektórych hadisów szczegółowo przedstawiono w rozdziale dziesiątym. Jedenasty zajmuje się sposobami dziedziczenia i kobietą w roli świadka. W dwunastym zebrano przykłady postaw kobiet z Qur’anu, tradycji Proroka. Trzynasty rozdział omawia sprawy emancypacji kobiety - muzułmanki w stosunku do zachodniej emancypantki. Rozdział czternasty zawiera ponad dziewięćdziesiąt hadisów dotyczących kobiet i życia małżeńskiego.
Zachęcamy do korzystania z oryginalnych dzieł, szczególnie arabskojęzycznych. Autorzy tej pracy nie są badaczmi prawa Islamskiego i dlatego mogli nieumyślnie wprowadzić pewne uchybienia do oryginalnych interpretacji oraz opinii znakomitych muzułmańskich uczonych. Jeżeli czasami tak się stało, to prosimy Allaha o przebaczenie i wszystkich kochających prawdę o wyrozumiałość.
Rozdział 2
SYTUACJA SPOŁECZNA KOBIETY
W PRZEDISLAMSKIEJ ARABII
2.1. WPROWADZENIE
Status kobiety w Arabii przed Islamem - w kontekście jej dyskryminacji - w zasadzie niewiele różnił się od pozycji kobiet w innych społeczeństwach.
Stanowiła ona część majątku ojca, męża, brata lub innego opiekuna i była uzależniona od ich decyzji, nawet jeśliby powodowało to jej śmierć. Nie posiadała prawa do dziedziczenia, które zagwarantowano mężczyznom zdolnym do walki. Także w sprawie zawierania małżeństwa, kobieta nie mogławyrazić swego zdania - męża wybierał dla niej ojciec lub opiekun, niejednokrotnie wbrew jej woli. Mąż natomiast dysponował nieograniczonym prawem w przeprowadzeniu rozwodu i mógł to czynić wiele razy. On także decydował, czy była żona ma do niego powrócić.
Kiedy mąż umierał, a posiadał synów z inną żoną, to starszy z nich miał pierwszeństwo do małżeństwa z wdową po ojcu. Wystarczyło, by zarzucił na nią szatę ze swego ubrania. Jeśli nie miał zamiaru pojąć jej za żonę pozwalał, aby wyszła za mąż za kogo zechce10.
Podczas zawierania małżeństwa kobieta nie dostawała daru przedmałżeńskiego, ponieważ zabierał go ojciec lub inny opiekun11. W domu stanowiła w zasadzie narzędzie do wykonywania wszelkich prac i zaspokajania przyjemności mężczyzny, który miał nad nią szeroką władzę, a jej pozostało jedynie słuchanie go zarówno w dobrym jak i złym. Omar Ibn al-Chattab powiedział: „Mężczyzna w Mekce przed Islamem nie dyskutował ze swoją żoną. Była służącą w domu. A jeśli on miał potrzebę seksualną to ją zaspokajał „12.
Jeżeli zdarzało się, że kobietę pytano o zgodę na małżeństwo, to tylko dlatego, że była córką władcy plemienia lub któregoś z notabli13. Można więc powiedzieć o jej całkowicie przedmiotowym traktowaniu.
Lepsze postępowanie z Arabką, relatywnie do sytuacji kobiet pochodzących z innych społeczności, polegało na obronie jej honoru przez krewnych nawet do ostatniej kropli krwi oraz na bezkompromisowej zemście w przypadku urażenia godności14. Tak wielkie poczucie honoru u Arabów powodowało, że podczas walk plemiennych w celu poniżenia przeciwnika brano jego kobiety jako niewolnice. Dlatego stawały się one ciężarem dla mężczyzny, a urodzenie dziewczynki zawsze oznaczało smutek, nieszczęście oraz wstyd przed ludźmi. Ten stan doskonale ilustruje Qur’an w następnych słowach:
„A kiedy zwiastują któremuś z nich córkę,
to jego oblicze się zasępia i jest udręczony.
On ukrywa się przed ludźmi z powodu tego nieszczęścia,
które mu obwieszczono:
czy on ma je zachować, mimo poniżenia,
czy też pogrzebać w prochu.
Jakże źle oni rozumują !”
(Qur’an 16/58-59)
Kobieta, jako część dobytku razem z gospodarstwem czy bydłem, przynosiła mężczyźnie wstyd. Mąż nie wykazywał chęci utrzymywania żony, wolał już utrzymywać bydło lub niewolnice. Kobietę sprzedawano wydając ją za mąż, wynajmowano ją dla korzyści materialnych, także w celu oddania długu15.
Ze względu na okrucieństwo tego zachowania nieco szerzej przedstawimy przypadki grzebania dziewczynek żywcem, o których jest mowa w Qur’anie i w tradycji Proroka. Wyglądało to następująco: w czasie porodu kopano głęboką dziurę obok rodzącej matki i jeśli urodzone dziecko okazało się dziewczynką, wówczas wrzucano je do dziury i zakopywano. Zdarzało się, że dokonywano tego nawet dopiero po kilku latach, np.w sytuacji, gdy ojciec był w dalekiej podróży i nie mógł wcześniej podjąć decyzji. Źródłem tak drastycznie nieludzkiego zachowania były wierzenia niektórych plemion, jak np. Tamim, gdzie dokonywano podziału na to co pochodzi z ziemi i od bydła. Jedna część należała do bożków (takich jak np. al-lat, al-uzza i manat). Uważano ją za czystą i pożądaną. Natomiast druga część, uznawana za stworzoną przez Boga, była brudną i dlatego nie dotykano jej. Do religijnego obowiązku należało albo odrzucenie tego, albo poświęcenie bożkom. Zgodnie z tym wierzeniem nastąpił podział ludzi na dwie części: czystą byli mężczyźni, a brudną - kobiety. Dlatego społeczeństwa te uważały za swój religijny obowiązek odbieranie życia nowonarodzonym dziewczynkom16.
W przedIslamskiej Arabii zdarzało się, że gdy kobieta miała menstruację to mężczyzna oddalał się od niej, nie spożywał z nią posiłków, a nawet nie mieszkał z nią w jednym domu17.
2.2. RODZAJE ROZPOWSZECHNIONYCH KONTAK-TÓW SEKSUALNYCH
Przykład złego traktowania kobiet stanowi wykorzystywanie ich do różnego rodzaju kontaktów seksualnych:
1. Małżeństwo al-Istibda'e (od słowa arabskiego mubada'a czyli kontakt seksualny). Aisza, żona Proroka, w podanym przez siebie hadisie przestawia jeden z zakazanych przez Islam kontaktów seksualnych z czasów przedislamskich: „Zdarzyło się, że po zakończeniu menstruacji mąż pewnej kobiety powiedział jej: „Idź do pewnego mężczyzny i współżyj z nim”. Potem jej mąż nie zbliżał się do niej, aż upewnił się, że zaszła w ciążę z tym drugim mężczyzną. Wtedy dopiero mąż mógł z nią nadal współżyć. Powodem tego zachowania była chęć posiadania męskiego potomka o wybitnym charakterze18.
Należy zaznaczyć, że mężczyzna, z którym żona miała kontakt, musiał być znany jako człowiek hojny, odważny, mądry lub musiał posiadać te szlachetne cechy charakteru, których był pozbawiony mąż. I dlatego właśnie mąż pragnący wspaniałego syna korzystał z takich praktyk19.
2. Małżeństwo al-Raht (kilka osób - od trzech do dziesięciu). Ten rodzaj małżeństwa, znany wśród niektórych plemion arabskich20, polegał na tym, że zbierało się kilku mężczyzn, współżyjących z jedną kobietą. W czasie porodu posyłała po nich i przypomniała im o zaistniałym wydarzeniu. Następnie wybierała jednego spośród nich na ojca dla swego syna. Wybrany mężczyzna nie mógł jej odmówić, dziecko należało do niego21.
3. Małżeństwo al-Makt (nienawiści). To związek syna z żoną swego zmarłego ojca. Małżeństwo takie mogło dojść do skutku, nawet po kilku latach w przypadku, gdy syn był w chwili śmierci ojca niepełnoletni i nie mógł zawrzeć małżeństwa. Wdowę po ojcu (nie matkę) zmuszano, by czekała, aż syn jej męża uzyska pełnoletność i wtedy zadecyduje czy chce ją za żonę, czy też nie22.
4. Małżeństwo al-Badal (wymiany). Polegało na wymianie się swoimi żonami przez dwóch mężczyzn. Odbywało się to bez rozwodów i każdy mężczyzna współżył z żoną drugiego. Powodem takich związków było zaspokojenie ich pragnień seksualnych23.
5. Małżeństwo asz-Szyghar (próżne małżeństwo). Oznaczało zawarcie związku bez wręczenia daru przedmałżeńskiego. Dwaj mężczyźni umawiali się między sobą, że jeśli jeden zgodzi się na ślub z jego córką lub siostrą, to drugi pozwoli mu na małżeństwo z własną córką lub siostrą24 (chodzi o wymianę).
6. Małżeństwo al-Chadan (przyjaźni). Stanowiło trwały cielesny kontakt dwojga ludzi (kobiety i mężczyzny) w tajemnicy przed innymi, bez aktu ślubnego25.
7. Małżeństwo al-Baghaja (prostytutek). Małżeństwo takie polegało na współżyciu kilku mężczyzn jednocześnie z jedną prostytutką. Kiedy rodziła dziecko, to zbierali się wszyscy i dziecko należało do tego, do którego było najbardziej podobne26.
8. Małżeństwo al-Irth (dziedzictwa). Ten rodzaj małżeństwa dotyczył przypadku, gdy zmarły mężczyzna nie miał syna. Krewni uważali, że mają pierwszeństwo do małżeństwa z jego żoną. Jeśli któryś z nich chciał się z nią ożenić, to ani ona, ani jej rodzina nie mogli się temu sprzeciwić. Jeśli krewni zmarłego nie chcieli się z nią żenić, wówczas wybierali dla niej męża i zatrzymywali jej mahr (dar przedmałżeński)27.
Ten rodzaj małżeństwa nazywany był małżeństwem przeszkody (arab. al-addl) dlatego, że mężczyzna dziedzicząc żonę krewnego, sam się z nią nie żenił i nie pozwalał, by wyszła za kogoś innego, dopóki nie odda mahr (daru przedmałżeńskiego), który dostała od zmarłego męża28.
Qur’an zwrócił uwagę na ten czyn mówiąc:
„O wy, którzy wierzycie! Nie jest wam dozwolone,
abyście dziedziczyli kobiety wbrew ich woli.
I nie przeszkadzajcie im zabrać części tego, co im daliście”
(Qur’an 4/19)
Zdarzało się także, że mąż nie żywiąc uczuć do żony bardzo źle ją traktował. Stawała się ni to żoną, ni to rozwódką. Taka sytuacja trwała do chwili, kiedy zwróciła mu dar przedmałżeński. Taka sytuacja stała się powszechnym prawem (obyczajem)29.
Należy zwrócić uwagę, że pierwszy, szósty i siódmy rodzaj małżeństwa uważane były za nielegalne przez ówczesne społeczeństwo i traktowane jako przejaw złych obyczajów, dlatego więc utrzymywano je w tajemnicy, twierdząc: „To, co jest w tajemnicy może być, a to, co jest widoczne dla ludzi jest złośliwością”30.
Innym przykładem krzywdzącego traktowania kobiety może być zachowanie męża, który wypowiada słowa „jesteś jak plecy mojej matki”. Po takim stwierdzeniu kobieta formalnie pozostawała jeszcze żoną, lecz on nie współżył z nią. Powyższe postępowanie stanowiło dla niej pewien rodzaj tortury. Ten czyn został w Qur’anie mocno skrytykowany i Allah wymierzył za niego surową karę:
„Ci spośród was,którzy się rozwodzą ze swoimi żonami, mówiąc:
jesteś dla mnie jak plecy mojej matki
- one przecież nie są ich matkami,
matki to te, które ich urodziły-
oni z pewnością mówią słowa godne nagany i pełne fałszu”
(Qur’an 58/2)
9. Małżeństwo muta (rozkoszy). Związek taki polegał na tym, że oboje: mężczyzna i niezamężna kobieta, wyrażali zgodę na to, by spędzić wspólnie pewien, z góry ustalony, okres oddając się rozkoszy. Celem związku było jedynie zaspokojenie przyjemności seksualnych31 i kończył się z upływem czasu określonego w akcie. Jeśli któryś z współmałżonków zmarł podczas tego okresu, to druga osoba nie miała prawa do dziedziczenia.32
Islam zabraniał tego rodzaju małżeństw33. I chociaż Prorok na początku misji pozwalał niektórym bojownikom na zawierania związku „muta”, to później zabronił ich całkowicie. Powiedział Ali, kuzyn Proroka: „Prorok zabronił muta w dniu bitwy Chajbar”34. Prorok powiedział: „O, ludzie! Pozwoliłem wam na muta, lecz informuję was, że Allah zabrania tego, aż do dnia Sądu Ostatecznego, a jeśli któryś z was ma którąś z kobiet (z tego małżeństwa), to niech ją zostawi i nie odbiera od niej niczego, co jej podarował”35.
Chcę podkreślić, że uczeni muzułmańscy są zgodni co do zakazu takiego małżeństwa, a jedyną grupą islamską, która zezwala na tego rodzaju związki są szyici imamici. Inna natomiast grupa szyicka - zaidyci, aprobuje opinię sunnitów.
Kuzyn Proroka Ibn Abbas powiedział, że zakaz ten w prawie Islamu podobny jest do zakazu spożywania martwych zwierząt oraz krwi, który oznacza, że jeśli człowiek boi się śmierci głodowej, to może go złamać. Według niego, gdy człowiek obawia się, że popełni cudzołóstwo może ominąć zakaz. Lecz kiedy ludzie licznie i często stosowali tę zasadę, Ibn Abbas unieważnił swą opinię36. Także drugi kalif i przyjaciel Proroka Omar zabronił komukolwiek tego typu praktyk.
Powodem, dla którego Prorok nie zabronił ich od razu było znaczne rozpowszechnienie takich małżeństw w ówczesnym społeczeństwie. Prorok zaczekał, aż Islam mocno się zakorzeni w sercach ludzkich i dopiero wtedy wydał taki zakaz37.
10. Ostatnim rodzajem poniżających kobietę niewłaściwych zachowań seksualnych była szeroko praktykowana prostytucja. W tym celu wykorzystano młode niewolnice zmuszane przez właścicieli do dostarcznia im dużych sum pieniędzy. Kwoty były tak wysokie, że jedynym sposobem ich pozyskania było uprawnienie nierządu. Powstawały w tym celu specjalne siedziby oznaczone chorągwiami. Były one własnością plemiennych notabli, pragnących finansowych korzyści oraz zwiększenia liczby niewolników. Oprócz zysków materialnych niewolnice służyły do dostarczania przyjemności gościom, zaskarbiając tym ich wdzięczność i szacunek dla swych właścicieli38. Qur’an zabronił takich zwyczajów mówiąc:
„I nie przymuszajcie waszych niewolnic do prostytucji”
(Qur’an 24/33)
Kobiety zmuszano też do niehumanitarnego zachowania po śmierci męża (w okresie żałoby). Wdowa musiała przebywać w małym namiocie ubrana w najgorsze stroje, nie używała perfum, aż minął rok. Wtedy brała jakieś zwierzę (np. osła, owcę lub ptaka) i wycierała swoją skórę. Zwierzę najczęściej zdychało podczas tego nieludzkiego zabiegu. Później wcierała w ciało wielbłądzie odchody i dopiero po tym rytuale mogła powrócić do normalnego życia, używać perfum i przyozdabiać się39.
Kobiety żyjące przed Islamem, niesłusznie poniżane, w rzeczywistości były pełne zalet40. Prorok określił kobiety plemienia Kurajszytów jako „litościwe dla dziecka, opiekuńcze dla męża, dbające o jego majątek”41.
Rozdział 3
OGÓLNY OBRAZ KOBIETY W ISLAMIE
3.1. RÓWNOŚĆ Z MĘŻCZYZNĄ
Celem tego rozdziału jest przedstawienie olbrzymiej przemiany, która dokonała się w arabskim i światowym systemie społecznym po objawieniu nowej religii oraz jej znaczenia, jako swoistej rewolucji w wierzeniach tkwiących w ludziach od wielu pokoleń.
Islam rewolucjonizując poszczególne aspekty życia człowieka, zmienił też sposób traktowania i postrzegania kobiet, które były dotąd poniżane i wykorzystywane zar...
bard007