Zgodnie z rozporządzeniem MZ z dnia 3 lipca 2002 r., PN-ISO 11014-1 i Dyrektywą 91/155/EEC
KARTA CHARAKTERYSTYKI NIEBEZPIECZNEJ SUBSTANCJI
Wydanie: I
Data wydania: 20.12.02
Strona/stron 6/8
Nazwa:
1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI
Nazwa substancji: Propan [R 290]
Wzór konstytucyjny: CH3CH2CH3
Wzór sumaryczny: C3H8
Producent:
2. SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH
Składnik stwarzający zagrożenie:
Nazwa chemiczna
% wag
Nr
CAS
EINECS
Symbol ostrzegawczy
Symbol
zagrożenia (R)
propan
100
74-98-6
200-82-79
F+
12
3. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ
Substancja niebezpieczna w myśl dyrektywy 1999/45/EEG.
Zagrożenie pożarowe: Gaz skrajnie łatwo palny. Z powietrzem tworzy mieszaniny wybuchowe. Pary są cięższe od powietrza – gromadzą się przy powierzchni i w dolnych partiach pomieszczeń.
Zagrożenie toksykologiczne: Propan działa słabo drażniąco na skórę, oczy i drogi oddechowe.
Zagrożenie ekotoksykologiczne: Propan jest gazem, naturalnym produktem rozkładu biologicznego, głównie roślin.
4. PIERWSZA POMOC
Uwaga: Propan ulega przemieszczaniu do dolnych warstw atmosfery. Z toksykologicznego punktu widzenia nie wykazuje żadnego działania chemicznego. Duszące działanie propanu jest proporcjonalne do stężenia w atmosferze, a tym samym do stopnia zmniejszenia się w niej zawartości tlenu.
1.
Usunąć poszkodowaną osobę ze skażonego propanem środowiska na świeże powietrze. Osoby ratujące muszą wchodzić do ubogiej w tlen atmosfery z aparatami oddechowymi. W razie potrzeby zastosować sztuczne oddychanie.
2.
Skażoną skórę przemyć czystą wodą, a następnie wodą z mydłem.
3.
Skażone oczy przemywać czystą wodą przy wywiniętych powiekach przez 10-15 minut.
4.
Do czasu transportu do szpitala zapewnić spokój, ciepło, świeże powietrze.
5. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU
Szczególne zagrożenia:
Gaz skrajnie łatwo palny. Z powietrzem tworzy mieszaniny wybuchowe. Butle z propanem narażone na działanie ognia lub wysokiej temperatury mogą eksplodować. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wytwarzania się mieszanin wybuchowych z powietrzem. Nie dopuścić do przedostania się propanu do kanalizacji ze względu na możliwość eksplozji. Zanieczyszczone powietrze nasycać rozproszoną wodą.
Środki gaśnicze:
Stosować pianę odporną na alkohol, gaśnice proszkowe, ditlenek węgla, wodę; zagrożone butle i zbiorniki polewać intensywnie strumieniami wody.
Zalecenia szczegółowe:
Zagrożony obszar odgrodzić zgodnie z kierunkiem wiatru. Zagrożone butle wywozić w bezpieczne miejsce. Butle objęte pożarem, o ile warunki na to pozwalają, powinny wypalić się do końca.
Sprzęt ochronny strażaków:
Aparaty izolujące drogi oddechowe. Eksplozymetr. Stanowiska ochronne.
Uwaga dodatkowa:
W ogniu powstaje ditlenek węgla i para wodna.
6. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA
Zalecenia ogólne:
Ogłosić alarm. Zlikwidować wszelkie źródła ognia oraz iskrzenia. Odciąć źródła ciepła. Osoby postronne wyprowadzić poza zagrożony obszar w kierunku „pod wiatr”.
Zalecenia szczegółowe, ochrony osobiste:
Skutki awarii likwidują osoby przeszkolone, wyposażone w aparaty oddechowe, ponieważ propan wypiera tlen z powietrza.
Osoby dokonujące jakichkolwiek czynności związanych z akcją ratowniczą w skażonej propanem atmosferze powinny być ubezpieczane jeszcze przez dodatkowe dwie osoby. Jedna osoba asystuje wewnątrz skażonego pomieszczenia (obiektu, którym mogą być również zbiorniki, kanały, studzienki kanalizacyjne, studnie, zagłębienia terenowe i inne), ze względu na fakt, że propan jest cięższy od powietrza. Druga osoba znajdująca się na zewnątrz tego pomieszczenia (obiektu), w każdej chwili musi być gotowa do udzielenia lub sprowadzenia pomocy. Skażone pomieszczenia (obiekty) muszą być intensywnie wentylowane świeżym powietrzem. Dokonać pomiarów eksplozymetrycznych. Nie można używać narzędzi wytwarzających iskry przy uderzeniach o twardą powierzchnię.
Metody utylizacji:
Kontrolowane spalanie – zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowych zasad usuwania, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych.
7. POSTĘPOWANIE Z SUBSTANCJĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE
7.1.
Zaleca się podejmowanie środków ostrożności podczas przemieszczania i magazynowania propanu, ponieważ materiał został sklasyfikowany jako skrajnie łatwo palny; tworzy mieszaniny wybuchowe z powietrzem. Należy unikać źródeł ciepła, zaiskrzeń i otwartego płomienia. W pomieszczeniach zamkniętych stosować wydajną wentylację mechaniczną. Zainstalować urządzenia gaśnicze. Temperatura wewnątrz pomieszczeń nie powinna przekraczać 35oC. Pomieszczenie powinno posiadać lekką konstrukcję dachu i być dobrze wentylowane. Butli nie wolno rzucać, przewracać, toczyć, uderzać weń, używać do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem. Zastosować środki ostrożności zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym.
7.2
Ładowanie, wyładowywanie i przenoszenie butli, zarówno napełnionych, jak i opróżnionych, o pojemności ponad 10 litrów, powinno być wykonywane z należytą ostrożnością przez co najmniej dwóch pracowników, odpowiednio zaznajomionych z tymi czynnościami.
7.3
Propan przechowuje się w stanie sprężonym, w odpowiednio wytrzymałych, stalowych butlach (wytrzymałość sprawdzana okresowo), wyposażonych w zawory przykryte nakręcanymi kołpakami. Butle w dolnej części mają czterokątną podstawkę. Masa butli stalowej, w zależności od przeznaczenia, waha się w granicach 29-75 kg. Butle turystyczne wykonane są z blachy stalowej i przeważnie zawierają od 0,5 do 10 kg gazu płynnego. Miejscem przechowywania są w zasadzie pomieszczenia zamknięte. Propan może być przechowywany pod wiatami, na równej podłodze, osłonięty przed działaniami promieniowania słonecznego.
7.4
Butle (napełnione lub opróżnione) powinny być przewożone z nałożonymi kołpakami ochronnymi oraz ze ślepą nakrętką ochronną na króćcu bocznym zaworu butlowego.
7.5
W przypadku zaistnienia awarii połączonej z wydostaniem się większej ilości propanu do środowiska, zagrożone pomieszczenia oraz obszar określony jako strefa bezpieczeństwa wyizolowane są z otoczenia. Poza jego obręb wyprowadzane są osoby postronne. Skutki awarii likwidują osoby przeszkolone, wyposażone w ochrony dróg oddechowych.
7.6
Nad pomieszczeniami, w których znajdują się butle z propanem, nie mogą być organizowane miejsca pracy.
7.7
W miejscach przeładunku butli z propanem nie mogą przebywać osoby niezatrudnione przy tych pracach.
8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ
Najwyższe dopuszczalne stężenie w środowisku pracy (NDS):
NDS – 1800 mg/m3,
NDSCh – 3000 mg/m3.
Środki ochrony indywidual...
pat.rad90