Derekrutacja
jest procesem komplementarnym do zatrudniania i wiąże się ze zmniejszaniem stanu
zatrudnienia nastanowiskach pracy, w komórkach organizacyjnych oraz w skali całej organizacji
może być elementem szerszego programuzmniejszania organizacji (downsizing), obejmującego ogół działań ukierunkowanych na podniesienie efektywności i
konkurencyjności danej firmy na rynku poprzez nowe ukształtowanie:
n procesów pracy,
n kosztów, struktury organiz.,
n zasobów ludzkich
Derekrutacja jako etap downsizingu
…jeśli zostanie prawidłowo przeprowadzona, prowadzi do odnowy w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi dzięki stworzeniu:
n warunków do wprowadzenia nowych metod i organizacji pracy
n stymulowania kreatywności pracowników,
n wzmocnienia ich motywacji do pracy,
n kształtowania nowych możliwości komunikowania,
n wzmocnienia zależności wynagradzania od wyników pracy,
n wprowadzenia lepszych procedur doboru, oceniania i inwestowania w rozwój personelu.
Etapy derekrutacji
n ocena sytuacji w sferze zasobów ludzkich
n identyfikacja możliwych opcji działania
n wybór określonej opcji derekrutacji
n implementacja przyjętego programu
n odnowa organizacji
Możliwe opcje derekrutacji
n przemieszczenia pracowników wewnątrz organizacji,
n zmniejszenie wymiaru i/lub organizacji czasu pracy,
n ograniczenie godzin nadliczbowych,
n zmiana urlopów, urlopy płatne, bezpłatne
n wprowadzenie nowych form organizacji pracy (dzielenie pracy, elastyczne formy pracy, telepraca,
n okresowe wstrzymanie przyjęć nowych pracowników,
n zmiana regulacji dotyczących przechodzenia na emeryturę i rentę,
n nie przedłużanie umów na czas nieokreślony,
n dobrowolne odejścia personelu
n wymuszone zwolnienia pracowników (indywidualne, grupowe, czasowe)
n Zwolnienie z pracy polega na wykluczeniu danej osoby lub osób z grona pracowników w wyniku decyzji kierownictwa organizacji, ustanie stosunku pracy (rozwiązanie) wynikające z woli pracodawcy.
n Odejście z pracy następuje z inicjatywy i na skutek decyzji pracownika, rezygnacja z pracy w organizacji.
Przyczyny derekrutacji
W przypadku zwolnień:
n nie osiąganie przez pracowników oczekiwanych przez kierownictwo wyników pracy (mała przydatność danych osób dla firmy);
n stwierdzona nadwyżka personelu w wymiarze liczby zatrudnionych, ich kwalifikacji czy czasu pracy;
n zmiana struktury zatrudnienia;
n odnowienie zasobów ludzkich;
n obniżanie kosztów pracy;
n brak przystosowania nowo zatrudnionego w okresie adaptacji
n błędy popełnione w trakcie rekrutacji i selekcji
Typy zwolnień
n Ze względu na cel: mające na celu obniżkę kosztów, poprawę struktury zatrudnienia, eliminacje osób nieefektywnych, wymianę zasobów ludzkich
n Ze względu na skalę: indywidualne, grupowe
n Ze względu na formę prawną: porozumienie stron, wypowiedzenie, bez wypowiedzenia
n Ze względu na rodzaj grupy pracowniczej: pracownicy działalności podstawowej, obsługi, kadry kierowniczej
n Ze względu na związek ze strategią: wynikające lub nie ze strategii
n Ze względu na stan zatrudnienia: likwidacja etatów, wymiana personelu
W przypadku odejścia:
n dążenie pracowników do znalezienia pracy bardziej odpowiadającej ich oczekiwaniom ze względu na takie aspekty jak np.: wynagrodzenie, warunki pracy, możliwości rozwoju zawodowego;
n rezygnacja z pracy z powodu osiągnięcia w wieku emerytalnego, złego stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej
Skutki zwolnień
n Lęk przed nowym i nieznanym
n Poczucie nieadekwatności
n Poczucie krzywdy
n Utrata pewności siebie, poczucia własnej wartości
n Poczucie bezsilności
n Utrata roli i statusu społecznego
n Agresja, frustracja, złość
n Objawy psychosomatyczne (bezsenność, nadmierna senność, drażliwość, płaczliwość, zmienność nastrojów, szybkie męczenie się, depresje, choroby serca wrzodowe, nadciśnienie, nerwice, utrata odporności organizmu)
Etapy przeżywania przez jednostkę derekrutacjipomocne w fazie legitymizowania odczuć i osiągania równowagi psychicznej:
n Etap I Odmowa
n Etap II Gniew
n Etap III Negocjacje
n Etap IV Depresja
n Etap V Akceptacja
Etap I Odmowa
Osoby, które odeszły z organizacji:
n „To nie mogło się przydarzyć mnie”
Osoby, które pozostały w organizacji:
n „Oto jak działają firmy”,
n „Nie jestem ofiarą, nie jestem emocjonalnie zaangażowany”
Etap II Gniew
n „To nie fair”,
n „Nie mogę odreagować mojego gniewu i wściekłości”,
n „Jestem obrażony na tych, co zostają”
n „Nie mogę odreagować mojej złości”,
n „Czuję się winny i zły, że pozostaję w firmie”,
n „Czuję się odizolowany – ja także jestem ofiarą”
Etap III Negocjacje
n „Jestem lepszy od tych, co zostają – zatrzymajcie mnie”,
n „Czy mogę dostać dłuższy termin lub lepsze warunki?”
n „Jak mogę negocjować własne bezpieczeństwo?
n „Czy można rozpatrzyć inne warianty niż zwolnienie kolegów?”
Etap IV Depresja
n „Odczuwam smutek i pesymizm”,
n „Nie jestem wart tego, by zostać”
n „To spotka mnie wcześniej czy później’,
n „Straciłem radość i spontaniczność w pracy”
Etap V Akceptacja
n „Zostałem odcięty”
n „Nie jestem tą samą osobą
Negatywne skutki wymuszonego zwalniania - „parszywy tuzin”
SKUTKI
CHARAKTERYSTYKA
Centralizacja
podejmowanie decyzji na najwyższym szczeblu, ograniczenie podziału władzy
Kryzysowa mentalność
koncentrowanie się na bieżących sprawach kosztem planowania długoterminowego
Utrata innowacyjności
mniejsza tolerancja dla ryzyka i ewentualnych niepowodzeń, związanych organizacyjnych podejmowaniem działań kreatywnych
Opór wobec zmian
konserwatyzm w działaniu prowadzący do praktyk protekcjonistycznych
Obniżone morale
zamykanie się pracowników w sobie i wzajemna niechęć
Upolitycznienie
powstawanie grup interesów – upolitycznianie klimatu społecznego
Zanik priorytetów
ograniczanie konfliktów poprzez cięcia w organizacji, bez wyraźnie określonych priorytetów
Utrata zaufania
utrata zaufania do menedżerów, narasta poczucie nieufności wśród pracowników
Narastanie konfliktów
wewnętrzna walka o podział „mniejszego tortu”
Ograniczona komunikacja
ograniczenie komunikacji z powodu obaw i nieufności; w górę przepływają tylko dobre informacje
Deficyty w pracy zespołowej
indywidualizm i brak spójności utrudniają pracę w zespole
Deficyty w przywództwie
...
kspenior