Spirometria
· objętość (V – volume) – ilość powietrza niepodzielna fizjologicznie
· pojemność (C – capacity) – objętość złożona z co najmniej dwóch objętości
TLC (Total Lung Capacity) – całkowita pojemność płuc, ~6 l
VC (Vital Capacity) - pojemność życiowa, ~4,5 l
RV – pojemność zalegająca, ~1,5 l
FRC – czynnościowa pojemność zalegająca
ERV – objętość zapasowa wydechowa
IC – pojemność wdechowa
IRV – objętość zapasowa wdechowa
VT – objętość oddechowa, ~0,5 l
FVC – natężona pojemność życiowa
FEV1 – natężona objętość wydechowa sekundowa (objętość powietrza usuwana podczas maksymalnie natężonego wydechu w czasie 1 sekundy), norma: 80% VC
PEF – szczytowy przepływ wydechowy – szczytowa objętość przepływu w jednostce czasu
Wskaźniki drożności drobnych oskrzeli:
1. MEF25
2. MEF50
3. MEF75
Wskaźnik Tiffeneau:
Choroby płuc:
1. restrykcyjne – FEV1/FVC >70%, VC <80%
a. resekcja płata/płuca
b. zapalenie
c. nowotwór
d. rozstrzenia
e. niedodma
f. odma
g. zwłóknienie
2. obturacyjne – FEV1/FVC <70%
a. astma oskrzelowa
b. POChP
3. mieszane
Próby diagnostyczne:
1. Prowokacja histaminą – przy prawidłowych wartościach w pierwszym badaniu, ocenia się nadreaktywność oskrzeli: podaje się histaminę (w tzw. jednostkach oddechowych – maksymalnie podaje się 40 jednostek), po każdej dawce histaminy wykonuje się spirometrię. Jeśli w ciągu 15 jednostek FEV1 obniży się o ≥20% wartości początkowej, to można rozpoznać astmę. Spadek <20% → prawidłowa reaktywność oskrzeli.
2. Próba rozkurczu – podaje się wziewny środek rozkurczający oskrzela (np. Berotec, Salbutamol) i ocenia ↑ FEV1. Jeśli wzrost ≥15% → astma, jeśli <15% → POChP.
Zastosowania:
1. ocena wydolności oddechowej
2. monitorowanie przebiegu choroby
3. diagnostyka
4. badania przesiewowe
5. diagnostyka różnicowa
6. orzecznictwo w sprawi rent – 3 badania, różnica nie może być większa niż 5% lub 100 ml
7. badania sportowców
8. kwalifikowanie do zabiegów operacyjnych
a. resekcja płuca
b. kardiochirurgia
c. korekta skrzywień kręgosłupa
1/2
pajro