1
W_drówki bliskie i dalekie
W czasopi_mie popularnonaukowym zamieszczono artykuł pt. „Polak
na biegunie”. Oto jego fragment:
Polski polarnik, Jan Siemierski, odbył niebezpieczn_ i wyczerpuj_c_
podró_ na biegun północny. W czasie tego pobytu ani razu nie zobaczył sło_ca.
Prze_ył te_ chwile grozy w momencie spotkania z nied_wiedziem polarnym.
W_ród dokumentów z podró_y znalazły si_ zdj_cia fok i morsów.
Najwa_niejszym celem jego wyprawy było dokonanie pomiarów temperatury
powietrza. Uzyskał nast_puj_ce wyniki:
Dzie_ tygodnia Minimalna
temperatura (w ºC)
Poniedziałek - 50
Wtorek - 54
_roda - 48
Czwartek - 52
Pi_tek - 53
Sobota - 60
Niedziela - 55
Zadanie 1.
Jaki był główny cel wyprawy Jana Siemierskiego?
A. Wykonanie zdj__.
B. Zdobycie bieguna.
C. Pomiar temperatury.
D. Obserwacja zwierz_t.
Zadanie 2.
Zjawisko przyrodnicze, z którym zetkn_ł si_ podró_nik, to
A. burza _nie_na. B. noc polarna. C. zorza polarna. D. fatamorgana.
Zadanie 3.
Z tabeli umieszczonej w artykule odczytaj, którego dnia temperatura powietrza była
najni_sza.
A. Poniedziałek. B. _roda. C. Sobota. D. Niedziela.
2
Zadanie 4.
Jaka jest ró_nica temperatur zmierzonych w _rod_ i we wtorek?
A. 4ºC B. 6ºC C. 14ºC D. 16ºC
Zadanie 5.
Uczestnicy wyprawy w góry zauwa_yli, _e nadci_ga deszcz. Jak powinni zachowa_
si_ w tej sytuacji?
A. Kontynuowa_ wspinaczk_.
B. Spokojnie zje__ posiłek.
C. Zej__ do schroniska.
D. Rozpali_ ognisko.
Zadanie 6.
Cz_stym zjawiskiem przyrodniczym spotykanym po ulewnym deszczu jest t_cza. Jaki
przyrz_d umo_liwia prezentacj_ tego zjawiska w warunkach sali lekcyjnej?
A. Pryzmat. B. Lornetka. C. Mikroskop. D. Luneta.
Zadanie 7.
W_drowiec pierwszego dnia pokonał 6 km, drugiego – tyle samo co pierwszego,
trzeciego dnia – 7,2 km, a czwartego – 5,8 km. Które wyra_enie opisuje długo__ trasy
przebytej przez w_drowca?
A. 2 + 6 + 7,2 + 5,8
B. 6 + 2 · 7,2 + 5,8
C. 2 · 6 + 7,2 + 5,8
D. 6 · 6 + 7,2 · 5,8
Zadanie 8.
Charakterystyczn_ cech_ bociana i jaskółki jest to, _e
A. s_ ptakami osiadłymi.
B. s_ ptakami ro_lino_ernymi.
C. jesieni_ odlatuj_ na północ.
D. jesieni_ odlatuj_ do ciepłych krajów.
Zadanie 9.
Informacje na temat ptaków osiadłych mo_na znale__ w ksi__ce pod tytułem
A. „Atlas geograficzny Polski”.
B. „Encyklopedia ssaków”.
C. „W_drówki ptaków”.
D. „Ptaki Europy”.
Zadanie 10.
W 1911 roku Henryk Sienkiewicz napisał powie__ „W pustyni i w puszczy”. Opisał
w niej przygody dwojga dzieci w_druj_cych po Afryce. W którym wieku powstała
ta powie__?
A. XVIII B. XIX C. XX D. XXI
3
Linde wspominał o jakim_ wielkim jeziorze, o którym wiedział tylko
z opowiada_, a Kali twierdził na pewno, _e z jednej strony tego jeziora, które nazywał
Bassa-Narok, mieszkaj_ Wa -hima, z drugiej Samburu.
Po opuszczeniu Góry Lindego nie pozostawało nic innego jak i__ naprzód,
ci_gle na wschód i na wschód. Linde mówił wprawdzie, _e jest to podró_ nad siły
nawet do_wiadczonego i energicznego podró_nika, ale Sta_ zdobył ju_ du_o
do_wiadczenia, a co do energii, to poniewa_ szło o Nel, postanowił wydoby_ z siebie
tyle zaradno_ci, ile b_dzie potrzeba. Tymczasem chodziło o oszcz_dzanie sił
dziewczynki, wi_c postanowił podró_owa_ tylko od szóstej rano do dziesi_tej przed
południem, a drugi etap od trzeciej do szóstej wieczorem, to jest do zachodu sło_ca,
czyni_ tylko wówczas, gdyby na miejscu pierwszego postoju nie było wody.
Ale tymczasem, poniewa_ deszcze padały bardzo obficie, wod_ znajdowali
wsz_dzie. Jeziorka utworzone przez ulewy w dolinach były jeszcze dobrze
napełnione, a z gór spływały tu i ówdzie strumienie tocz_ce kryształow_
i chłodn_ wod_, w której k_piel była wyborna, a zarazem zupełnie bezpieczna,
albowiem krokodyle mieszkaj_ tylko w wi_kszych wodach, w których nie brak ryb
stanowi_cych ich zwykłe po_ywienie.
Na podstawie: H. Sienkiewicz W pustyni i w puszczy
Zadanie 11.
Kto uprzedził Stasia o trudno_ciach, jakie mo_e napotka_ w trakcie podró_y
na wschód?
A. Nel. B. Samburu. C. Kali. D. Linde.
Zadanie 12.
Sta_ robił przerwy w podró_y poniewa_
A. padały obfite deszcze.
B. oszcz_dzał siły Nel.
C. podziwiał afryka_ski krajobraz.
D. nabył wiele do_wiadcze_.
Zadanie 13.
Wybierz z tekstu epitet okre_laj_cy wod_.
A. Bezpieczna. B. Wyborna. C. Chłodna. D. Zwykła.
Zadanie 14.
Ile godzin dziennie zajmowało dzieciom pokonywanie pierwszego etapu dziennej
w_drówki?
A. 3 B. 4 C. 6 D. 7
Zadanie 15.
Zachód sło_ca nast_pował o godzinie
A. 10ºº B. 18ºº C. 16ºº D. 20ºº
Zadanie 16.
Sk_d wyruszyły dzieci?
A. Znad jeziora Bassa-Narok.
B. Spod Góry Lindego.
C. Z wioski Samburu.
D. Znad strumienia.
4
Zadanie 17.
Z podanych propozycji programów telewizyjnych wybierz ten, który dostarczy
najwi_cej informacji na ten temat zwyczajów plemion afryka_skich.
A. Ksi_ga d_ungli – film przygodowy.
B. Wiadomo_ci – program informacyjny.
C. W murzy_skiej wiosce – film dokumentalny.
D. Z kamer_ w_ród zwierz_t – program przyrodniczy.
Mapa Afryki
Zadanie 18.
Sta_ i Nel w_drowali z Port Saidu do Mombasy. Korzystaj_c z mapy Afryki okre_l,
w jakim kierunku si_ poruszali.
A. Wschodnim. B. Zachodnim. C. Północnym. D. Południowym.
Zadanie 19.
Jakie miasta znalazły si_ na trasie w_drówki dzieci?
A. Chartum i Faszoda.
B. Algier i Faszoda.
C. Chartum i Addis Abeba.
D. Algier i Addis Abeba.
Zadanie 20.
O ile wi_cej milimetrów
deszczu spadło na Mombas_
ni_ na Port Said w ci_gu
miesi_ca?
A. 75
B. 50
C. 25
D. 20
Algier
Asuan
Chartum
Addis Abeba
Mombasa
Dakar
Pretoria
Kapsztad
Port Said
trasa w_drówki
rzeki
miasta
Faszoda
skala 1 : 90 000 000
Opady deszczu w wybranym miesi_cu
0
25
50
75
100
125
150
175
Port Said Mombasa Asuan
opady (mm)
5
Zadanie 21.
Odległo__ z Port Saidu do Mombasy na mapie Afryki wynosi 4,5cm. Oblicz odległo__
w terenie mi_dzy tymi miastami.
Zapisz obliczenia.
Odp: ...............................................................................................................................
Zadanie 22.
Ojciec bohatera „W pustyni i w puszczy” przybył do Afryki po Powstaniu
Styczniowym, które wybuchło w 1863 roku. Oblicz, ile lat upłyn_ło od tego
wydarzenia do chwili obecnej.
Zadanie 23.
W trzech, czterech zdaniach zach__ turyst_ do odwiedzenia Twojej najbli_szej
okolicy. Zaproponuj co najmniej dwa miejsca, które warto odwiedzi_.
.......................................................................................................................................
6
Zadanie 24.
Pan Tomasz Kowalski wybiera si_ z _on_ i synem na siedmiodniow_ wycieczk_
do Krakowa. Podró_ w jedn_ stron_ dla całej rodziny kosztuje 135 zł. Za ka_dy dzie_
pobytu jednej osoby (nocleg i wy_ywienie) trzeba zapłaci_ 50 zł. Pa_stwo Kowalscy
zgromadzili ju_ 1200 zł. Czy ta kwota wystarczy na pokrycie kosztów wycieczki?
Zadanie 25.
Wyobra_ sobie, _e odbyłe_ podró_ w czasie i znalazłe_ si_ w roku 2450. Opowiedz,
jak wyobra_asz sobie nauk_ w szkole przyszło_ci.
(Na odpowied_ masz jedn_ stron_ ...
am_in_the_darkness