Statystyka- wykłady.

02.10.07

Pakiety statystyczne:

·         Statistica.pl

·         SPSS

GUS- Główny Urząd Statystyczny; zajmuje się zbieraniem informacji o państwie (np. o gospodarce, rolnictwie).

Statystyka

Korelacja i współczynnik korelacji

(dotyczy obu)

09.10.07

Statystyka- badania ilościowe.

Problemy statystyczne:

·         Uogólnianie wyników z próby na populację,

·         Weryfikacja hipotez statystycznych,

Wybory

1.      Do Sejmu:

·         41 okręgów,

·         proporcjonalny system, ale nie ma możliwości idealnej proporcji,

·         podział głosów na mandaty (w okręgach), aby partia mogła przeliczać głosy na mandaty to musi przekroczyć w skali kraju próg wyborczy (5%- partia, 8%- koalicja),

·         w Polsce funkcjonują dwie metody przeliczania głosów na mandaty:

o       Saint Legue (1882)- dzieli się liczbę głosów partii (koalicji) przez kolejne liczby nieparzyste: 1,3,5,7... (w Polsce zmodyfikowana wersja: zamiast 1- 1,4)

o       D’ Honta (1910)- (...) przez kolejne liczby naturalne: 1,2,3,4...

Np. 2001 rok- Okręg Wyborczy nr 3 we Wrocławiu- 14 mandatów

SLD-UP              163.974

PO              74.658              dzielimy i ile dzielników

PiS              42.974              tyle mandatów;

Samoobrona              39.523

LPR              32.913

PSL              19.841

2.      Do Senatu:

·         40 okręgów,

·         2 lub 3 mandaty w okręgu,

·         wybory większościowe, wielomandatowe (w okręgu wygrywa ten, kto miał najwięcej głosów.

16.10.07

Statystyka- nauka o metodach ilościowych badań procesów zjawisk masowych.

Prawidłowości statystyczne- obserwujemy w wyniku badania statystycznego (pod warunkiem, że wystarczająco dużo jednostek podlega badaniu).

Zbiorowość statystyczna- (populacja, masa), zbiór elementów podlegających badaniu statystycznemu.

Jednostka statystyczna- element zbiorowości statystycznej, element podlegający badaniu statystycznemu.

Cecha statystyczna- właściwość badanej jednostki statystycznej.

Rodzaje cech (trzy koncepcje):

1.      stałe (taka sama dla wszystkich jednostek),

zmienne (różna).

2.      jakościowe,

ilościowe.

3.      nominalne,

porządkowe,              wg skal pomiaru

interwałowe (przedziałowe),

ilorazowe (stosunkowe).

Charakterystyka zbiorowości pod względem:

1. 
   
   rzeczowym: kto? co?              Za pomocą cech stałych badacz definiuje zbiorowość
2. czasowym: kiedy?              (cechy stałe nie podlegają badaniu)             
3. przestrzennym: gdzie?

23.10.07

Cechy:

1. niezmierzalne- cechy, właściwości jednostek, które wyraża się za pomocą słów (zmienne jakościowe à nie podlegają już podziałowi),
2. mierzalne- wyraża się za pomocą liczb (zmienne ilościowe)

Zmienne ilościowe

z. skokowe(dyskretne)              z. quasiciągłe              z.ciągłe

·         zmienne skokowe- takie cechy, które zmieniają się o pewien „skok”, o pewną stałą np. {1,2,3,4},

·         zmienne ciągłe- przyjmują każdą (dowolną) wartość z jakiegoś przedziału np. {4,759; 24,0; ...}

·         zmienne quasiciągłe- znajdują się pomiędzy dwoma powyższymi np. zarobki, które traktuje się jako zmienną ciągłą.

*Powyższy podział nie jest dostatecznie ostry, jeśli potraktuje się go ogólnie.

Skale pomiaru:              niższego rzędu

·        

nominalna              zm. jakościowe                           

·         porządkowa

·        

interwałowa,              zm. ilościowe                           

·        

ilorazowa.                                                                      wyższego rzędu

              Podział ten to duże uproszczenie

1. Skala nominalna- tylko podział na kategorie (podział rozłączny i wyczerpujący), dana jednostka zostaje tylko zakwalifikowana do danej kategorii; nie można porównywać ze sobą danych mówiąc, że coś jest lepsze a coś gorsze; kategorie nie są ułożone po kolei; zmienne w skali nominalnej to np. płeć, wiek, kolory(oczu, włosów),
2. Skala porządkowa- to, co w nominalnej + porównanie między jednostkami należącymi do dwóch różnych kategorii, np. wykształcenie- można powiedzieć, że ktoś ma lepsze bądź gorsze wykształcenie, wyższe lub niższe; wiek- ktoś jest w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym, poprodukcyjnym,
3. Skala interwałowa- można mówić, że coś jest większe lub mniejsze o konkretną wartość, np. temperatura, gdyż nie można powiedzieć ile razy wyższa bądź niższa, ponieważ inaczej będzie to wyglądało w stopniach Celsjusza, a inaczej Fahrenheita,
4. Skala ilorazowa- to, co w interwałowej + ile razy większe.

*Rozróżnienie dwóch ostatnich skal z punktu widzenia socjologa jest nieostre-> obie skale są skalami ilościowymi.

Pytanie: W jakiej skali mierzymy wiek?

Maksymalnie wiek mierzymy w skali ilorazowej, ale możemy też w skalach niższego rzędu, zależy to od problemu badawczego i celu badań.

Wiek w skali nominalnej możemy podzielić na parzystą i nieparzystą liczbę lat- wówczas nie wiemy, kto jest młodszy, a kto starszy, więc wówczas nie będzie to skala porządkowa.

Problemy związane ze skalą porządkową

1. Skala Likerta.

Np. Czy P. zdaniem, sprawy w Polsce idą w dobrym kierunku?

q       Zdecydowanie tak,

q       Raczej tak,

q       Nie mam zdania,

q       Raczej nie,

q      



















Zdecydowanie nie

              Skalę L. można przedstawić także w ten sposób

                            1-zdecydowanie tak

              10-zdecydowanie nie

              *Przy 7 kategoriach możemy skalę porządkową traktować jako skalę ilościową.

2. Mało danych, gdyż nie wiemy dlaczego ktoś nie ma zdania na dany temat czy dlatego, że ktoś nic nie wie na dany temat, czy ma dużą wiedzę, ale jest niezdecydowany.

3. Problemy z odpowiedziami:

·         Nie mam zdania,

·         Nie powiem,

·         Nie wiem,

·         Trudno powiedzieć,

·         Ani tak, ani nie,

4. W skali porządkowej możemy mieć jeszcze inną sytuację- numerujemy jednostki (np. wszystkich studentów od najmłodszego do najstarszego); jest to nadawanie rang.

Problem polega na tym, że dwie jednostki mają tę samą wielkość (np. dwie osoby urodzone tego samego dnia).

Występują wówczas tzw. rangi wiązane.

1

2              rangi wiązane- są na tym samym miejscu, mają ten sam wynik.

2

2

3

3

3

3

4

1

2              miejsce (np. w konkursie)- najlepsze do obliczeń

3

4

1              np. miejsce na olimpiadzie- są dwa drugie miejsca, a potem jest czwarte

2              (brak trzeciego)

2

4

Operacjonalizacja zmiennych- proces, sposób na przejście ze zmiennej teoretycznej do zmiennej empirycznej.

Zmienna teoretyczna- to problem np. agresja, wykształcenie; w wyniku operacjonalizacji otrzymujemy zmienną empiryczną, która jest zmierzona w jednej ze skal.

30.10.07 , 06.11.07, 20.11.07

              operacjonalizacja zmiennych

Problem              zmienna empiryczna

(zmienna teoretyczna)

              1              2              3              4              n

              (jedna lub wiele zmiennych)

Zmienna zależna- jest tym, co  mierzymy, aby ocenić skutki działania zmiennej niezależnej.

Zmienna niezależna- ta, której wpływ chcemy zbadać.

Badanie statystyczne- musi dotyczyć zbiorowości statystycznej, ma informować o zależnościach(prawidłowościach) dotyczących całej zbiorowości a nie cechach poszczególnych jednostek.

Wybór metody statystycznej- zależy od zbiorowości, celu badania, tematu, od szczegółowości badania, środków finansowych, możliwości technicznych.

Szacunki interpolacyjne- szacowanie nieznanych wartości zmiennych, kiedy znamy wartości sąsiednie.

Szacunki ekstrapolacyjne- kiedy wykraczamy poza zbiór znanych nam wartości przy szacowaniu nieznanych wartości.

Rodzaje badań statystycznych:

1. Badania ciągłe- robione nieprzerwanie, np. liczba urodzeń i zgonów, PKB, rejestracja bieżąca,
2. Badania okresowe- robione w równych odstępach czasowych np. spisy powszechne,
3. Badania doraźne...