Zabezpieczenia elektroenergetyczne tworzą na ogół zespoły współpracujących ze sobą przekaźników, zmontowanych oddzielnie lub w zestawy.

Ze względu na zastosowanie przekaźniki dzielą się na pomiarowe i pomocnicze, przy czym te ostatnie dzieli się na przekaźniki pośredniczące i sygnałowe. Przekaźniki pomiarowe reagują na oddziaływującą na nie wielkość fizyczną lub określoną zmianę i są wyposażane w urządzenia lub programowe narzędzia nastawcze. Do przekaźników pomiarowych zaliczamy przekaźniki reagujące na wielkości elektryczne jak natężenie prądu, napięcie, moc, impedancje, częstotliwość lub wielkości nie elektryczne: temperatura, ciśnienie, prędkość przepływu.

Przekaźniki są wykonywane jako elektromechaniczne(o różnych rodzajach ustrojów) bądź statyczne (półprzewodnikowe).

Ponadto rozróżnia się przekaźniki nadmiarowe i niedomiarowe. Przekaźniki nadmiarowe działają, gdy zwiększająca się wielkość pobudzająca osiągnie lub przekroczy określoną wartość nastawy przekaźnika. Przekaźniki niedomiarowe działają, gdy zmniejszająca się wielkość pobudzająca osiągnie określoną wartość.

Zmiany stanów przekaźnika nadmiarowego i niedomiarowego przedstawiono na rysunku poniżej.

Zgodnie z oznaczeniami z powyższego rysunku można określić następujące charakterystyczne wielkości przekaźników pomiarowych.

- współczynnik powrotu kp- jest stosunkiem wartości powrotu do rozruchowej i    charakteryzuje przekaźnik pod względem jego wykonania.

- współczynnik zadziałania kz jako odwrotność współczynnika powrotu kp

- uchyb względny przekaźnika pomiarowego

Aby zrozumieć istotę działania przekaźników na zajęciach zajęliśmy się badaniem przekaźników elektromechanicznych

Budowa, zasada działania, przeznaczenie przekaźników nadprądowych –RI

Przekaźnik jest przeznaczony do zabezpieczania urządzeń elektrycznych przed skutkami przeciążeń i zwarć i przystosowany do pracy w obwodach wtórnych zabezpieczeń elektromagnetycznych.

Przekaźnik jest aparatem typu elektromagnetycznego. Z chwilą, gdy prąd osiągnie wartość nastawioną na podziałce, strumień magnetyczny uzwojenia wzbudzenia wytwarza moment, który obraca ramkę układu ruchomego pokonując moment zwrotny sprężyny, Ramka obracając się, zwalnia sprężynę stykową, co powoduje zamknięcie zestyku.

Gdy prąd osiągnie wartość określoną współczynnikiem powrotu dla danego nastawienia, sprężyna odciąga ramkę w położenie początkowe, otwierając równocześnie zestyk.

Powrót wskaźnika zadziałania do położenia początkowego jest dokonywany ręcznie. Przekaźnik ma obudowę przystosowaną do nabudowania. Przednia Ścianka pokrywy obudowy jest wykonana z przezroczystego tworzywa termoplastycznego.

Zmiana nastawień wartości prądu rozruchowego na podziałce jest dokonywana za pomocą pokrętła, po odjęciu pokrywy.

Przekaźnik składa się z elektromagnesu, którego rdzeń ma kształt przekroju dwuteownika, układu ruchomego tj. ramki z przymocowanymi do niej zworami, układu nastawczego, którego oś jest połączona z układem ruchomym za pomocą sprężyny zwrotnej, zestyku oraz wskaźnika zadziałania.

Budowa, zasada działania, przeznaczenie przekaźników podnapięciowych REp -3

Przekaźnik jest przeznaczony do zabezpieczania urządzeń elektrycznych przed skutkami nadmiernego obniżenia napięcia.

Przekaźnik jest aparatem typu elektromagnetycznego. Z chwilą, gdy napięcie zmniejszy się do wartości nastawionej na podziałce strumień magnetyczny uzwojenia wzbudzenia zmniejszy się do takiej wartości, że moment zwrotny wytwarzany przez ten strumień zostaje pokonany przez moment zwrotny sprężyny spiralnej. W tym momencie pod wpływem sprężyny następuje obrót układu ruchomego przekaźnika i zamknięcie zestyku. Jednocześnie opada wskaźnik zadziałania ukazując w okienku skali czerwone pole. Gdy napięcie wzrośnie do wartości określonej współczynnikiem powrotu i wartością nastawioną, układ ruchomy powraca do położenia początkowego i zestyk zostaje otwarty.

Powrót wskaźnika zadziałania do położenia początkowego następuje po skasowaniu ręcznym. Przekaźnik ma obudowę przystosowaną do nabudowania. Przednia ścianka pokrywy obudowy jest wykonana z przeźroczystego tworzywa termoplastycznego.

Zmiana nastawień wartości napięcia rozruchowego na podziałce jest dokonywana za pomocą pokrętła, po zdjęciu przedniej ścianki.

Przekaźnik z elektromagnesu, którego rdzeń ma kształt przekroju dwuteownika, układu ruchomego w postaci ramki z przymocowanymi do niej zworami, układu nastawczego, którego oś jest połączona z układem ruchomym za pomocą spiralnej sprężyny zwrotnej, zestyku oraz wskaźnika zadziałania.

Przekaźnik napięciowy REt

Przekaźnik napięciowy REt jest elektronicznym przekaźnikiem pod i nadnapięciowym. Nastawienie wartości zadziałania odbywa się poprzez odpowiednie przyciski.

1. Badanie przekaźnika nadprądowego, bezzwłocznego o ustroju elektromagnetycznym
    RI- 80

a)      schemat

b) tabelka pomiarowa