Mariola Wiśniewska
Zbigniew Zaleski
GiSzN Grupa 3 para nr 9
Sprawozdanie nr 5
Ćwiczenie nr 37: Wyznaczanie pojemności kondensatorów.
Kondensator składa się z dwóch przewodzących okładek rozdzielonych
warstwą izolatora. Prąd stały nie może płynąć przez kondensator. Jeżeli podłączymy kondensator do źródła prądu stałego o napięciu U, to zaobserwujemy jedynie krótkotrwały prąd, a okładki uzyskają względem siebie różnicę potencjałów U. Stosunek ładunku Q zgromadzonego na kondensatorze do różnicy potencjałów U nazywamy pojemnością kondensatora i zwykle oznaczamy przez C:
Wielkość ta jest wielkością charakteryzującą kondensator, zależną od jego wymiarów geometrycznych i od użytego izolatora. Jeżeli do okładek kondensatora przyłożymy zmienne napięcie:
gdzie Uo – amplituda napięcia, w - pulsacja (w = 2pf ), a f – częstotliwość, to prąd ładowania kondensatora (I) będzie wyprzedzał o p/2 zmienne napięcie, a więc:
Stosunek amplitudy napięcia przyłożonego do kondensatora (Uo) do amplitudy prądu płynącego przez kondensator (Io) nazywamy oporem pojemnościowym lub reaktancją pojemnościową i oznaczamy przez X:
Wartość X zależy od pojemności kondensatora i od częstotliwości prądu zmiennego zgodnie ze wzorem:
Opór pojemnościowy kondensatora można mierzyć metodą mostka
Wheatstone’a. Jednak, zamiast prądu stałego musimy stosować prąd zmienny. Schemat podłączenia elementów mostka przedstawia rysunek
Po zrównoważeniu mostka możemy zapisać:
gdzie Xx -reaktancja kondensatora Cx, Xo – reaktancja kondensatora Co. Stąd
uwzględniając (10a.3) i (10b.5) wyznaczamy nieznaną pojemność:
Wykonanie pomiaru:
1. Zestawić obwód zgodnie ze schematem:
2. Ustawić styk Dna środku ławy oporowej AB i tak dobrać znaną pojemność, aby dźwięk w słuchawce był najcichszy. Przesuwając następnie styk D, w lewo lub w prawo doprowadzić do takiego położenia, przy którym dźwięk w słuchawce zaniknie (będzie najcichszy z możliwych w danym przypadku).
3. Odczytać wartości l1 i l2 oraz ze wzoru obliczyć pojemność Cx. Pomiar powtórzyć dla trzech różnych znanych pojemności C.
4. Pomiary przeprowadzić dla trzech różnych kondensatorów.
5. Kondensatory, których pojemność wyznaczyliśmy, połączyć szeregowo i równolegle i wyznaczyć wartość pojemności zastępczych dla obu połączeń, postępując podobnie jak w pkt. 2 i 3.
6. Sprawdzić, czy otrzymane wyniki dla połączenia szeregowego i równoległego różnią się od wyników otrzymanych przy zastosowaniu wzorów i .
7. Wyniki zestawić w tabelce.
Kondensator
l1
l2
C
Cx
Cx dla połączenia
szeregowego
równoległego
gwc