Możliwość usprawnienia i doskonalenia psychologicznego wspomagania leczenia nowotworów.pdf
(
41 KB
)
Pobierz
87784883 UNPDF
Nowotwór jest obecnie chorobą wzbudzającą największe przerażenie. Jest uważana za niepokonaną
i zazwyczaj śmiertelną. Sama nazwa niesie za sobą pejoratywne znaczenie. Rak, nowotwór - to
słowa oznaczające zarówno wstrętne stworzenie trawiące człowieka od wewnątrz jak i
nieopanowaną, rozrastającą się samoistnie siłę. Lęk wzbudza również niewiedza na temat
rozprzestrzeniania się choroby, jej przyczyn a także brak umiejętności skutecznego opanowania
choroby. Chorych przerażają skutki uboczne leczenia, osłabienie organizmu, uzależnienie od
innych i niemoc. Doskonale widoczne jest, że nie tylko fizyczny ból, lecz także psychiczne
cierpienie są trudne do zniesienia.
Psycholodzy towarzysząc osobom cierpiącym na nowotwór mogą wyraźnie wspomagać proces
leczenia. Chociaż w Polsce jeszcze brakuje obecności psychologów w szpitalach, mam nadzieję, że
jak najszybciej wiedza wynikająca z wyników badań prowadzonych w tym zakresie przekona do
wprowadzenia stosownych zmian.
Jest kilka płaszczyzn, na których możnaby udoskonalić wspomaganie leczenia. Oddziaływanie
psychologów może wpływać zarówno na powszechne w społeczeństwie poglądy i sądy na temat
choroby, stosunek lekarzy do pacjentów, na rodziny i wreszcie na samego chorego.
Eksperymenty związane z działaniem placebo lub oddziaływaniem irracjonalnych przekonań na
samopoczucie i emocje dowodzą jak ogromny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu mają
nasze myśli. Można przypuszczać, że pewna część cierpienia osób chorych i ich rodzin związana
jest właśnie z różnymi przekonaniami dotyczącymi choroby nowotworowej, np. "Rak oznacza
wyrok śmierci", "Nowotwór jest siłą nie do opanowania, jest nieprzewidywalny", "Rak to kara za
grzechy" itp. Wiedza psychologiczna nakłania do podjęcia prób zmiany tych sądów. Można to
uczynić choćby za pomocą kampanii reklamowych, plakatów, akcji happeningowych
uświadamiających rzeczywistą naturę nowotworów. Ludzie obecnie często boją się mówić o tej
chorobie, nie chcą podejmować badań kontrolnych, wolą odsuwać od siebie świadomość
zagrożenia zachorowania. Jest to naturalny mechanizm obronny - unikanie i ucieczka od problemu.
Niestety, może on być przyczyną nie wykrycia choroby we wczesnym stadium i tym samym
uniemożliwić jej wyleczenie. Nagłaśnianie tematu, potwierdzanie, że nowotwór jak każda inna
choroba jest często uleczalny, że jest w dużej mierze podobny do innych chorób może wpłynąć na
upowszechnienie badań okresowych a także zmniejszenie lęku przed pozytywnym wynikiem badań
kontrolnych.
Drugi aspekt doskonalenia psychologicznego wspomagania leczenia nowotworów związany jest z
lekarzami i ich relacją z pacjentami. Onkolodzy mają szczególnie trudne zadanie, ponieważ nie
tylko życie innych spoczywa w ich rękach, ale także często są bezradni z powodu braku środków
leczenia. Pracę psychologów z lekarzami należałoby zacząć jeszcze w trakcie procesu kształcenia.
Uwrażliwienie na siłę oddziaływania autorytetu oraz na psychologiczne aspekty zdrowienia
znacznie podwyższyłoby skuteczność leczenia oraz samopoczucie hospitalizowanych pacjentów.
Lekarze powinni zdawać sobie sprawę, że cierpienie chorych jest związane nie tylko z fizycznym
bólem, ale także z psychicznym załamaniem - osamotnieniem, przerażeniem, upokorzeniem, utratą
wszelkiej kontroli i odczłowieczeniem. Taka świadomość wśród personelu medycznego
umożliwiłaby lepszą opiekę - zwrócenie uwagi na możliwość poprawienia wyników leczenia
poprzez danie poczucia kontroli nad samym sobą i traktowanie chorego jak człowieka,
uprawnionego do decydowania o sobie i wymagania szacunku od innych. Lekarze już od
pierwszego kontaktu powinni zdawać sobie sprawę ze swojego autorytetu. Szacunek do pacjenta i
pełna wiary w wyleczenie postawa lekarza napawa nadzieją chorych zwiększając szansę na
zdrowienie. Oprócz tego należy zwrócić uwagę na różnorodność potrzeb pacjentów. Wszyscy
oczekują wyzdrowienia i potrzebują pewnych form wsparcia, natomiast każdy z nich w innej
formie. Ludzie w stresie mogą dążyć do uzyskania jak największej ilości informacji o zagrożeniu
lub unikać ich i odwracać od niego uwagę. Myślę, że w procesie kształcenia medycznego powinno
pojawić się wiele elementów psychologii - wykłady i ćwiczenia zwiększające świadomość
wspomagającej roli psychologicznego oddziaływania i różnorodności potrzeb ludzkich.
Kolejnym aspektem jest powszechne wśród pracowników służby zdrowia wypalenie zawodowe. W
nierównych kontaktach z pacjentami zaburzenie to ma wielkie szanse wystąpienia. Wskazane
byłoby zapewnić narzędzia do rozpoznawania objawów choroby - chociażby w formie cyklicznych
wykładów uświadamiających zagrożenie i wskazujących możliwości przeciwdziałania i leczenia.
Moim zdaniem niezbędna jest również stała opieka psychologiczna personelu medycznego.
Umożliwiłaby ona udzielanie wsparcia, pomoc w sytuacjach obciążających psychicznie i
emocjonalnie, odnalezienie dróg skuteczniejszego radzenia sobie w częstych sytuacjach stresu.
Spotkania grupowe lekarzy i pielęgniarek byłyby szansą na podzielenie się doświadczeniem,
udzielanie wzajemnego wsparcia, skuteczniejsze dzielenie obowiązków i zmniejszenie niezdrowej
rywalizacji na rzecz współpracy.
Wspomagające oddziaływanie psychologiczne może być potrzebne również w pracy z rodzinami
osób chorych na raka. Wiadomość o chorobie bliskiej osoby jest trudna do przyjęcia i
zaakceptowania, a zmiany zachodzące podczas leczenia, konieczność opiekowania się,
niezrozumiałe zachowanie chorego, osamotnienie i bezradność są często zbyt wielkim obciążeniem,
a także dezorganizacją dotychczasowego życia. Uczestnictwo osób bliskich w leczeniu jest
niezwykle istotne i niezastąpione dlatego należy je wspomagać. Psycholodzy powinni podczas
pracy z rodzinami chorych dostarczać informacji dotyczących choroby - etapy leczenia, sposoby
pielęgnacji chorych, a także możliwe reakcje emocjonalne. Taka wiedza zwiększy poczucie kontroli
oraz świadomość czekających ich zadań i sytuacji. Poczują się pewniej i bezpieczniej. W walce z
poczuciem osamotnienia u osób opiekujących się chorymi pomocne mogą się okazać grupy
wsparcia. Wymiana doświadczeń, okazja do otworzenia się i bycia zrozumianym, wylania swoich
emocji jest dużą pomocą.
Psychologiczna pomoc może się również wiązać ze zwiększaniem umiejętności relaksowania się i
zmniejszania odczuwanego stresu. Przydadzą się one zarówno personelowi medycznemu, jak i
chorym i ich rodzinom. Realizacja siebie w zainteresowaniach i kontaktach społecznych odgrywać
może rolę bufora dla stresów i przeciążeń odczuwanych w innych sferach życia.
Obszar psychologicznego wspomagania leczenia nowotworów wiąże się bezpośrednio z pracą z
chorymi. Od momentu podjęcia decyzji o zrobieniu badań diagnostycznych, poprzez diagnozę,
okres leczenia, uboczne jego skutki i czas przychodzenia do zdrowia chorzy przechodzą olbrzymie
stresy. Wspomaganie i towarzyszenie im umożliwiłoby łatwiejsze i bardziej świadome radzenie
sobie z nimi. Grupy wsparcia są szczególną metodą umożliwiającą uzyskanie zrozumienia i
wyrażenie prawdziwych emocji (gniewu, lęku czy poczucia winy, zagubienie, bezradność), których
chorzy nie chcą lub wstydzą się pokazywać wobec lekarzy czy rodziny.
Zmiana irracjonalnych myśli dotyczących raka to podstawowe zadanie umożliwiające poprawę
stanu psychicznego i dające podstawę do procesu leczenia. Simontonowie opracowali terapię dla
osób chorych na raka opartą właśnie na przeformułowaniu złych przekonań na zdrowe: oparte na
rzeczywistych faktach, chroniące zdrowie i życie, pozwalające czuć się dobrze i unikać konfliktów.
Zadaniem psychologów w pracy z chorymi jest budowanie pozytywnego myślenia, kształtowanie
własnej wartości i poczucia samoskuteczności. Zadanie to jest tym trudniejsze, że w obecnym
stanie wiedzy medycznej sposoby leczenia nie zawsze przynoszą skutek, a zazwyczaj przynoszą
wiele nieprzyjemnych i bolesnych skutków ubocznych. Poprzez oddziaływanie bezpośrednie, grupy
wsparcia i poprzez obecność rodziny pacjent może lepiej odnajdywać się w nowej sytuacji i tym
samym szybciej dochodzić do zdrowia. Jak twierdzą zwolennicy psychologii zdrowia oraz
przedstawiciele terapii Gestalt człowiek jest zintegrowanym systemem rozumu, ciała i emocji.
Wyłącznie fizyczna interwencja może okazać się nieskuteczna w walce z chorobą. W procesie
leczenia należy się zająć wszystkimi obszarami.
Psychologiczne wspomaganie procesu leczenia nowotworów to bardzo szeroki obszar działań
obejmujący pracę z edukacją i wspieraniem pracowników służby zdrowia, chorych i ich rodzin a
także uświadamianiem i uwrażliwianiem społeczeństwa. Osiągnięcie celu jakim jest przyspieszenie
leczenia i zmniejszenie cierpienia chorych wymaga dużo wysiłku i pracy na różnych wymiarach.
Pierwszym zadaniem jest zapewne przekonanie władz o niezbędności pomocy psychologicznej,
ponieważ wymaga ona pewnych nakładów pieniężnych, które - jak jestem przekonana - okazałyby
się mniejsze niż kosztowne leczenie i długotrwała hospitalizacja chorych.
Plik z chomika:
szczypior77
Inne pliki z tego folderu:
znaczenie psychoreapii w przypadkach psychozy poporodowej.doc
(29 KB)
Wspczesne problemy psychologii_2_stud.ppt
(273 KB)
Świadomość.pdf
(345 KB)
Mapy duchowe współczesności - Anna Sobolewska.pdf
(489 KB)
Miłość i ciało.doc
(43 KB)
Inne foldery tego chomika:
12 kroków do wolności
Adam Agraham - Psychomanipulacja
Carnegie - Jak zdobyć przyjaciół
J. Gibas - Alchemia duchowego rozwoju
J.Gibas - Schudnij z Kaizen
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin