Elementarz.pdf

(52 KB) Pobierz
Elementarz – Wojciech Wencel
Elementarz – Wojciech Wencel
Aktualizacja: 2011-08-27 8:22 pm
To Radek. Radek ma Twittera. A to Donek. Donek gra w piłkę. Kibice gwiżdżą i buczą na Donka.
O! – dziwi się Donek. Źli kibice.
A to kto? To Kuba. Kuba ma zielone trampki i tokszoł w tefałenie. Gość Kuby wetknął polską flagę w
kupę. Ha, ha! – śmieje się Kuba.
A to Pan Motyl. Pan Motyl biega między ludźmi podczas procesji Bożego Ciała. Sąd obroni Pana
Motyla, bo Pan Motyl jest artystą.
Tak dziś wygląda życie publiczne w Polsce. Infantylnie. Pierwszy z bohaterów dziecięcej czytanki to
minister spraw zagranicznych, drugi to premier. A przecież mamy jeszcze trzeciego politycznego
infanta, który piastuje potencjalnie najważniejszy urząd w państwie. Ten nie zdrabnia swojego imienia,
za to strzela byki ortograficzne w dyplomatycznych dyktandach. Z pewnością przydałaby się jakaś
lekcja wyrównawcza dla rządu i prezydenta. Ale kto ją przeprowadzi, skoro program polskiej szkoły
został w ostatnich latach niemal doszczętnie oczyszczony z elementów humanistycznych? A pani
minister edukacji narodowej pozuje dla „Super Expressu” w krótkich majteczkach.
Przybysz z zagranicy może być trochę zaskoczony, że polski premier uważa polskość za
nienormalność, a minister spraw zagranicznych nazywa Powstanie Warszawskie narodową katastrofą.
Ale dla nas, znających lokalne realia, nie ma w tym nic dziwnego. Polskość i powstanie to bowiem
sprawy śmiertelnie poważne. Z perspektywy Twittera czy boiska piłkarskiego naprawdę trudno jest je
zrozumieć i docenić. Politycznym infantom wydają się nieprzyjemne, pozbawione luzu, a nawet groźne.
Jak cały świat dorosłych.
W książce „Niedojrzałość. Choroba naszych czasów” Francesco Cataluccio twierdzi, że nie ma już na
świecie dorosłych. Są tylko dzieci i starcy. Miejsce osób dojrzałych zajęli „kuriozalni pełnoletni, którzy
nigdy nie dojrzeli i traktują życie jak świetną rozrywkę, jak parodię dziecinnych zabaw”. Oczywiście,
autor posłużył się tu efektowną hiperbolą. Gdyby faktycznie nikt nie był dojrzały, zanikłby cywilizacyjny
konflikt, bo wszyscy uprawialiby clubbing, dziergali sobie tatuaże na lędźwiach i rżeli z dowcipów
Wojewódzkiego. Sęk w tym, że trochę tych dorosłych zostało, przynajmniej w Polsce. I właśnie oni są
narażeni na infantylne prowokacje Pana Motyla. Ale nie tylko jego. Ktokolwiek chce dziś polemizować z
polską tradycją, nie robi tego otwarcie, tylko podskakuje, wytyka język i puszcza bąki. To się teraz
nazywa „happening”.
W Polsce proces infantylizacji życia publicznego miał trzy etapy. Zaczął się – jak wszędzie – od
mediów. W książce „Zabawić się na śmierć” Neil Postman już dawno pisał, że czyniąc z rozrywki
obowiązujący format debaty, telewizja trywializuje wielkie problemy. Sprawy polityki, tożsamości
narodowej czy religii, przedstawiane w poetyce „Szkła kontaktowego”, zostają sprowadzone do zabawy.
Widz stopniowo traci przekonanie o ich powadze, a w konsekwencji realności. Nieprzypadkowo wyborcy
PO nazywają swój formacyjny program „Szkiełkiem”. Zdrobnienia to naturalny język dzieci, które nie są
zdolne do głębszej refleksji, warunkującej dojrzałość.
Jeśli przodownikiem pierwszego etapu był Kuba Wojewódzki, to na drugim najbardziej zasłużył się
Janusz Palikot, który przeniósł imperatyw rozrywki z mediów do polityki. Gdy należał jeszcze do
Platformy Obywatelskiej, główne media i ich socjologiczne autorytety zgodnie określały go mianem
„okropnego dziecka” (enfant terrible), które wprawdzie bywa „kontrowersyjne”, ale znakomicie
1
„odświeża” język debaty publicznej. Jego „happeningi” przez wielu były uważane za lokomotywę polityki
XXI wieku. Dziś Palikota nie ma już w PO, lecz jego duch wciąż kształtuje świadomość elektoratu tej
partii. Każe ludziom przedkładać efekciarstwo nad służbę publiczną i kierować się dziecięcą przekorą
wobec tradycyjnego ugrupowania dorosłych, jakim jest Prawo i Sprawiedliwość.
Obecnie znajdujemy się na trzecim etapie infantylizacji Polski. Wzorce obecne w mediach i polityce
zostały podjęte przez Dominika Tarasa, Pana Motyla i im podobnych. Praktycznie zastosowane na
ulicach, zaczęły godzić w wolność konkretnych osób. Dlatego nadchodzące wybory będą nie tylko
starciem różnych koncepcji politycznych czy gospodarczych, ale i konfrontacją dwóch sprzecznych
cywilizacji.
Wojciech Wencel
Felieton z cyklu “Listy z podziemia”, “Gazeta Polska” 24 sierpnia 2011
2
Zgłoś jeśli naruszono regulamin